Vier affiches, vier verhalen
In Vlaanderen en Brussel weten ongeveer 30.000 mensen 's morgens niet waar ze 's avonds zullen slapen. Het is een diverse groep van gezinnen met kinderen, jongvolwassenen, ouderen, alleenstaande moeders, mensen met een onzeker verblijfsstatuut enz. Zij worden al te vaak bedolven onder een lading vooroordelen, alsof hun lot een gevolg is van persoonlijk falen.
Welzijnszorg laat he niet in de kou. Dakloosheid schendt meerdere mensenrechten. Het kan en moet aangepakt worden!
Lees de vier verhalen achter de vier campagne-affiches.
Tot niemand me nog zag
Het was rond het jaar 2000 dat ik op straat ben beland, door een samenloop van omstandigheden. Na de scheiding van mijn partner dacht ik dat ik alles aankon, maar het tegendeel bleek waar. Alcohol en drugs kwamen in het spel. Geleidelijk aan keerden mensen zich van me af, ook familie wilde me niet meer helpen. Eigenlijk ben ik op straat terechtgekomen omdat ik niet meer wilde bestaan. Of toch zo min mogelijk. Ik wilde niet gezien worden, verdwijnen in de anonimiteit. Daarin ben ik in elk geval geslaagd. Alleen besefte ik toen niet hoe verschrikkelijk het is om niet gezien te worden.
Of mijn dakloosheid vermeden had kunnen worden als ik sneller passende hulp had gekregen? Goh, ik weet niet of ik hulp zou hebben aanvaard. Ik belandde in een depressie, een bubbel die ik zelf had gecreëerd.
Uiteindelijk kwam ik via een ex-dakloze man bij Puerto terecht. Zonder Puerto was ik op straat doodgegaan. Zij volgden me op, lieten niet los. Ze gingen mee naar artsen en ziekenhuizen, regelden mijn papieren, eigenlijk alles. Zo kon ik in 2013 mijn intrek nemen in een sociale woning. In het begin was ik bang dat mijn wooncontract niet verlengd zou worden en ik weer op straat zou belanden. Eenmaal dat in orde was, kon ik opgelucht ademhalen. Ik leerde opnieuw kijken met een open blik en nadenken over wat ik wilde doen. Nu ben ik niet meer bang om opnieuw dakloos te worden.
Wat ik zou willen zeggen aan mensen die dakloosheid nooit hebben meegemaakt? Praat met ons. Alleen zo kan je begrijpen dat het iedereen kan overkomen, uit welke sociale klasse ook. Praten met daklozen maakt je menselijker.
Marie, 37 jaar
Mijn thuis kwijt, mijn dochter kwijt
Oorspronkelijk kom ik uit Tsjaad, maar ik heb de Belgische nationaliteit en woon al tien jaar in België. Waarvan de laatste vier jaar op straat. Ik slaap in een kleine tent. Bang om ’s nachts alleen op straat te slapen, ben ik niet. De mannen in de mij omringende tenten, beschermen me. Ik heb niet vaak problemen, daarom blijf ik hier. Medewerkers kennen ons, ze weten wie hier slaapt. Dat geeft me een veiliger gevoel.
Vroeger woonde ik in een appartement in Namen, samen met mijn dochter van 12 en mijn zoon van 21. Toen ik eruit werd gezet, ging alles heel snel. Ik werd dakloos. De vader van mijn dochter, die ik heel haar leven alleen had opgevoed, ving haar op. Ik heb geprobeerd om haar terug te zien. Zeven keer ben ik naar de rechtbank geweest, maar een goede advocaat kon ik niet betalen. Mijn dochter ben ik kwijt. Ik weet niet hoe ze er nu uitziet of waar ze woont. Als ik informatie vraag bij justitie of politie, krijg ik geen antwoord. Dat is het allerzwaarste. Het enige waar ik me aan vasthoud, is dat er voor haar gezorgd wordt.
Zonder adres heb je nergens recht op. Geen werk, geen uitkering. Ik drink niet, ik gebruik geen drugs en heb geen psychische problemen. Ik ben gewoon iemand die pech heeft gehad. Een paar maanden geleden kreeg ik een referentieadres. Daardoor kon ik Engelse les volgen. Maar dat is plots stopgezet. Niemand heeft me uitgelegd waarom.
Binnenkort heb ik opnieuw recht op een leefloon van ongeveer 1.200 euro. Maar een appartement vinden is bijna onmogelijk. De huurprijzen zijn te hoog en verhuurders willen niet aan mij verhuren. Wat ik nodig heb om opnieuw te kunnen beginnen? Een plek voor mezelf. Een plek voor mijn zoon, die nu tijdelijk bij mijn broer woont. En hopelijk ooit opnieuw een plek voor mijn dochter.
Solange, 42 jaar
Adres? Mijn auto
Ik woonde in een appartement dat eigendom was van het OCMW. Het was een toffe buurt waar ik me thuis voelde. Tot het OCMW besliste om de gebouwen een andere bestemming te geven. Alle bewoners moesten het appartement verlaten. Sinds 2023 zoek ik een woning, maar overal bots ik op een nee.
Mijn spullen bewaarde ik in een garagebox, waar alles beschimmeld geraakte. Nu heb ik niets meer behalve mijn auto. Zonder vast adres krijg ik bovendien geen parkeerkaart: de boetes die ik niet kan betalen, stapelen zich op.
Nu dool ik door de stad, van organisatie naar organisatie, voor wat koffie, soep en eten. Mijn leven is verwoest, mijn gezondheid kapot. De eenzaamheid is hard, door de stress ben ik mijn tanden kwijtgeraakt. Maar ik blijf erin geloven: eens ik een woning heb, komt alles goed.
Hassan, 56 jaar
Twee keer dakloos
Eigenlijk is dakloosheid mij twee keer overkomen. De eerste keer was ik een kind van een jaar of negen. Mijn vader had een drankprobleem. Al het geld ging naar alcohol. Er kwam geen eten meer op tafel, facturen werden niet betaald. Uiteindelijk werden we uit ons huis gezet. Een tijdlang konden we terecht bij een vriend van mijn vader, maar een thuis werd het nooit.
De tweede keer was op mijn achttiende. Ik ben thuis vertrokken omdat de situatie onleefbaar was. Ik woonde bij mijn vriendin, maar een stabiele oplossing was dat niet. Uiteindelijk kwam ik terecht in een jongerenopvang waar ik anderhalf jaar verbleef. Daar mocht ik niet langer blijven nadat ik de regels had overtreden, mijn eigen fout. Ongeveer tien maanden was ik daarna dakloos. Soms kon ik terecht in de nachtopvang, soms bij vrienden, maar er waren ook nachten dat ik nergens heen kon. Dan liep ik een hele nacht rond. Ik kom thuis al moeilijk tot rust, laat staan op een bank in een park.
Mijn hond is mijn redding geweest. Toen familie en vrienden er niet meer voor me waren, was zij er wel. Ze gaf me een reden om elke dag op te staan.
Aiden, 19 jaar